PAN DE LEÑA

PAN DE LEÑA

      As panaderías de Pontevedra cidade, deben pensar que somos parvos. Non se decatan de que os parvos son iles tratando de enganarse a si mesmos pensando que nos enganan a nós. Nin que pensaran que todo o ano é antroido para ter as barras do pan disfrazadas de “Pan de leña”

      Oian, que Pontevedra non deixa de ser unha aldea grande ou un pobo pequeno, onde a maioría dos que vivimos nela, ou somos ou temos raíces nas aldeas da provincia, e o que mais e o que menos sabe ben o que é un bo pan, sexa de forno de leña ou non.

      A maioría das panaderías locen un letreiriño co famoso ”Pan de leña” coma se o pan se fixera, ou a súa calidade tivera algo que ver coa leña, e cando todos sabemos que o bo pan e a súa calidade, vai na masa e non na casta do forno, así coma o bo xamón é mellor canto mellor come o porco, e non polo cortello onde se cría.

      Estes panadeiros modernos, aos que so lles preocupa o negocio, véndennos como “Pan de leña” unhas barras de pan que mercan conxeladas, feitas con sabe Deus que tipo de trigo, centeo ou millo, e que cocen nun forno eléctrico da familia dos microondas, media hora antes de vendelo para que esteña algo quente, porque despois en frio, non hai que lle meta o dente. E para que a mentira non sexa tan gorda e mais creíbel, adecéntano cunha pouca de fariña fresca, pra que lixe as mans de quen o merca.

      E que nin as galiñas en tempo de fame son capaces de meterlle o peteiro sen mollalo antes.

      Onte pola noite recén chegado a Pontevedra, merquei unha barra de “Pan de leña” nunha panadería preto da casa, para facer un tentempé de bonito con pementos morróns. Meu Deus, en canto abrín a barra co coitelo e mirei pra miga, decidín tirala barra inteira pro caldeiro do lixo, e botar o atún e o pemento nun prato picandolle unha ceboliña e salpicadolle un chorriño de viñagre. Esstaba crua, e xa mirei morrer xente envenenada con moito menos. Non fixen a proba, pero estou seguro que se deixo a barra de pan no burato dun formigueiro os pulgós dos frutais pretos dil, declararían o día coma festa nacional da liberación formigueira.

      Pero o peor non é que o “Pan de leña” non seña de forno de leña, nin son os cartos que tiras, nin o pan que estragas, nin a fame que pasas, non. O peor é mirarte despois ó espello e decir: Pero valgame Deus noso Señor. Que necesidade tiña eu de mercar unha barra de “Pan de leña” sendo de lalín, e tendo tan bo pan preto da casa, dando o mismo que sexa de forno de leña, eléctrico ou a carbón. Unha cousa si que é certa. Como ben di o refrán… “Vai o burro morrendo e vai aprendendo”

       Así que,  a partires de hoxe, cando non teña pan de Lalín, mercarei ise de molde que venden nos supers e que sabe bastante millor que o “Pan de leña”. Alo menos, pola noite saberei que ten a mesma calidade de cando o merquei pola mañá.

     Unha perta.

Advertisements

O CONVITE POLO DIA DO SANTO.

O CONVITE POLO DIA DO SANTO.
      Que magoa que se vaian perdendo as costumes mais fermosas que tiñamos nas aldeas ata non fai moitos anos. Refírome neste caso, ó feito de coller as botellas dos licores baixo do brazo e marchar polas casas veciñas convidando e festexando o santo de cada ún. Onte unha boa amiga da Agolada, veume lembrar este fermoso feito, xa que foi o día do meu santo
      Agora, non sei si pola velocidade na que vivimos, polas modernidades que temos ou porque nas aldeas xa non queda casi ninguén, perdeuse tan fermosa costume, e imos da man da comodidade. Se cadra, pagar unhas cervexas na taberna e mandar uns Wasaps dando os parabéns ós amigos.
      Na aldeiña onde nacín… na miña aldeíña do Castelo, na parroquia de Cadrón en Lalín, dame que ata os rapaces agardabamos polo día do santo dos nosos pais, avós e veciños, porque ise día sabíamos que había o palique que tanto nos gustaba escoitar, xa que para nós, os maiores sempre foron como unha artesa chea da sabiduría, non escrita nos libros que tiñamos na escola.
      Do que mais me lembro é do señor Manuel Vilariño, o carteiro do Castelo como se coñecía alí e nos arredores. O día de San Manuel, aparecía pola casa, xa a primeira hora da mañá coa botelliña de Sanson pras mulleres e unha de brandi pros homes, ademais de unhas galletiñas daquelas de María de toda a vida para acompañar. Na casa, había dúas copiñas daquelas de antes ás que se lle chamaba “chatos”, unha de cada casta, e que o meu tio Camilo e a miña tía Asunción debían ter só para ises días, pois o resto do ano, non lembro que se usaran pra nada. Sentábanse no carro que estaba gardado no cuberto, e alí latricaban durante un bó anaco, levando a copiña ós beizos de cando en vez e rillando daquelas galletas que tan ben sabían. Mentras, os rapaces, escoitabamos os contos cos que acompañaban o agasaio do Señor Manuel. Aproveito pra mandarlle unha boa aperta todo o meu cariño a súa viuda, a Señora Amparo, que acaba de cumplir os 99 anos e que se conserva tan fermosa coma un caravel.
      Outro que viña pola casa sempre no día do seu santo, era o Señor José de García. Que gran persoa, canto quería eu a este home así como a súa dona Señora Victoria. Levábanse moi ben coa miña familia. Non era de moito madrugar, e o día de San José aparecía alá pola media mañá e só traía unha botelliña de Sansón, amais non era un home de moito enredo. O que si lle traía sempre ao meu tio Camilo era unha faria ou un puro para acompañar coa copa, pois o seu fillo Antonio era médico en Lugo e traíalle moito do tabaco co que o agasaiaban. Tanto él como a súa dona, xa non están entre nos dende fai tempo, pero lembrareime sempre diles.
      E teño que lembrar tamén ó meu pai, que levara tan fermosa costume de Muimenta pra Pontevedra, pronde fomos vivir cando eu tiña nove anos e de onde escapaba en canto podía de volta pra Muimenta, xa que sempre foi onde mais lle gustou estar. Os meus pais arrendaran unha casiña nun lugar chamado o Marco, a un lado de Pontevedra e a onde hoxe casi chega a cidade. Polo San Jose tan pronto se erguía, collía o cesto das troitas que fixera con bimbios, e metía nel tres botellas… sanson, coñac e augardente, e xunto con unha bandexa de rosquillas que fixera a miña nai na sartén o día anterior, percorría as casas dos arredores empezando pola do Señor Benito “O Faracho” que sempre o agasaiaba con unhas botellas de viño tinto do país. Remataba sempre na taberna do Señor Pepe do Marco -co que se levaba moi ben- para convidalo e “para repoñer material” como decía el, pois as botellas coas que saía da casa sempre remataban cheas de ar.
      E vou rematar do mismo xeito que empecei. Unha magoa que se perdan estas costumes tan fermosas, e que tanto nos gustan lembrar ós que imos tendo xa unha edade. O mismo tempo que recoñezo parte da culpa de que se perdan por non saber inculcarllas os fillos, anque na situación deles, sexa moi complocado por vivir na cidade, onde os veciños, non deixan de ser uns grandes descoñecidos.
      Unha perta pra todos.

sin-tc3adtulo3

LECCION MAXISTRAL SOBRE AS CANTIGAS TABERNARIAS

LECCION MAXISTRAL SOBRE AS CANTIGAS TABERNARIAS
      Dixeron fai uns días os científicos que andaban facendo uns estudios de moita importancia, que o Viño e a música, fan unha parella caralluda pra ter boa saúde, e pra reducir o estrés ise tan famoso que temos todos nistes tempos.
      Unha cantiguiña, xunto con unha cunca de viño tinto como o que ten o Jacinto no seu Furancho, poden rematar con todo o estrés acumulado durante a semán pola clientela, e nunha soa sesión.
      A música tradicional galega xunto co bó viño, xa foron usados conxuntamente nos tempos dos exipcios, como terapia de relaxación entre os traballadores das pirámides, pois reducíalles a presión do traballo, a ansiedade e a calor, e dáballes forza para purrar polos croios que carrexaban pirámide arriba, xa que daquelas, aínda non se inventara o carro do país. Eso de “Non canta na Cha ninguén, por eso meu carro canta…” veu despois, durante a época dos romanos mais ou menos… ¡Carallo!! Aqueles romanos, sí que sabían apreciar a musica e o viño, ademais de outras cousas que non veñen ó conto.
      E pode ser que en tempos anteriores ós exipcios, xa existira a mistura de viño e muiñeira a dúas voces, e que as covas e as cavernas onde vivian os nosos ancestros, non foran mais que furanchos e tabernas onde se cantaba e bebía, ó tempo que se pintaban animais polas paredes endiante como método de relaxación (en inglés “Relaxing cup of viño con música”) pois asegún diversos estudios levados a cabo polos científicos da universidade de “Era visto” do Campus da TVG, a edade de pedra, coñécese entre os arqueólogos como “A edade dos homes das tabernas”
      Outro grupo de científicos que facían outra casta de estudios sobre o mismo asunto, tamén chegaron a conclusión de que o viño, sabe mellor canto mellor se canta e canto mellor é a cantiga. Non sabe o mismo un tinto acompañado do “Miudíño” que de “Paquito el chocolatero” por exemplo. Os investigadores concluíron que despois de beber media ducia de cuncas de viño, un 90% dos participantes no estudio, xa non sabían diferenciar as dúas cancións… pero sí o viño , e seica sabía mellor cantando e apoiando os cóbados nun pipo ou arrimados ó mostrador.
      Istes diversos estudios veñen a demostrar científicamente a importancia das cantigas tabernarias na historia da humanidade.
      Conxugando estas duas cousas — música e viño– algúns dos mellores grupos da nosa musica tradicional tabernaria, ofrecerán ó público unhas fermosas noites de música na compañía dos mellores viños, durante os derradeiros venres de cada mes por distintas tabernas de Pontevedra.
      Cita de obrigado cumplimento, e ó que estamos todos convidados.

1898136_962837980428193_6693930972740001666_n

TOURADAS EN PONTEVEDRA

TOURADAS EN PONTEVEDRA

          Agora que se achegan as Festas da Peregrina en Pontevedra, comenza a acompañarme o cabreo pola celebración de touradas na miña cidade e que a prensa nacional refírase a nós, como a capital galega da tauromaquia. Pero ainda me cabrean mais alguns dos razoamentos que dan os amantes de iste tipo de espectáculos sangrentos para xustificalos.

          O primeiro que che dín é que “ son unha arte”… mmm…  a min dame que a arte consiste e crear ou construir, polo que penso que a morte sexa do que sexa e de quen sexa, terá de todo menos arte. Tamén che dín que é unha tradición, e como calquera tradición hai que mantela, anque para min perpetuar calquera acto violento é un claro siño de incivilización. A tradición, tamén debe construir e ser un soporte pro noso futuro.           

         Dín os entendidos na materia que “Os touros son cultura” . Esta mañá, estiven buscando en Google e tratando de atopar algo sobre as touradas. Esta é unha das cousas que atopei:

          (En 1980, a UNESCO, máxima autoridade mundial en materia de cultura, emitiu a súa opinión ao respecto: A tauromaquia é o malchamado e venal arte de torturar e matar animais en público segundo unhas regras. Traumatiza aos nenos e aos adultos sensibles. Desnaturaliza a relación entre o home e o animal).

          Tamén me fun a RAE para ver a que poñía sobre da cultura e dí textualmente:

          (Conxunto de modos de vida e costumes, coñecementos e grao de desenvolvemento artístico, científico e industrial, nunha época, grupo social, etc.”  )

           Por outra banda, dinche que o touro morre diñamente. Pois ben,  non sei onde raios lin algunha vez que a dignidade é un valor e unha categoría construída polos humanos para simbolizar as súas cousas. Para un animal o sufrimento e a morte non son nin diñas nin indiñas, son eso…morte, e cando mais pronto suceda, mellor . Sáenche con que en Galicia os porcos da ceba, matábanse tamén de unha maneira sangrenta i eu non o nego, pero sí lles digo que o porco, base fundamental da alimentación do noso rural, matábase por necesidade e non por espectáculo, e según foron andando os tempos, foise humanizando a súa morte (por decilo de algún xeito) e hoxe, tratamos de que sufra o menos posible e non montamos un circo para entretemento de uns cuantos “imbéciles i escuros”. A morte é o remate da vida e canto mais pronto suceda, mellor.

          Un dos argumentos que mais me fai rir é “O touro non sofre”, como dando a entender que o sistema nervioso de un touro está inutilizado. Como carallo non vai sentir a pica, as banderillas ou a espada. Somos parvos ou qué…Ou acaso o touro mexase e cágase na praza porque lle entra o medo.

           Como derradeiro argumento, a tan siñificativa frase de  “quen queira ver os touros que os vexa, o que non que se vaia”.  Podería dicirse o mesmo da violencia de xénero;  o que queira facelo que o faga, os outros, que fagan a vista grosa e miren para outro lado. Pois non. Eu non miro para outro lado. A min non me gustan e aínda menos, que se subvencionen cos meus cartos. Tampouco os prohibiría porque entendo que en este mundo ten que haber de todo, así que alá cada ún coa súa concencia. O que si quero é que non traten de tomarme o pelo con semellantes trapalladas argumentarias.

          E xa para rematar. Si hai algo que me fode por riba de todo, é que lle chamen “mestres” aos toureiros e que se dén argumentos para xustificalos. Os Mestres, son outra cousa y si se respetase a vida dos animais, non habería nada que xustificar.

          Unha aperta para todos e felices festas a pesar destas cousas.

sin-tc3adtulo3

DOUTORES E ENFERMEIRAS

DOUTORES E ENFERMEIRAS

Atopàbame na cama,
con corenta graos de febre,
cando arrinco onda ó doutor,
rapido coma unha lebre.

— Ándolle un pouco fodido,
e ata teño mal color,
recéteme unhas pastillas,
que me baixen o fervor.

— Espéreseme un momento,
que antes teño que auscultalo,
pois así… a primeira vista,
ten a febre dun cabalo.

Ademais está tremendo,
dende a cabeza ata os pes.
Vaia abrindo ben a boca,
e decindo trinta e tres.

Miroume de diante atrás,
e dende abaixo ata arriba,
mandoume sacar a língua,
e palpoume na barriga.

— Vaime ir onda a enfermeira,
pra devolverlle a salú,
que lle poña un par de “picas”.,
nas dúas nádegas do cú.

Anque pra mellor efecto,
que llas poña nunha vena,
e tome destas pastillas,
ó almorzo e mais a cena.

Logo chamou a enfermeira,
que seica era algo novata,
e sacou unha xeringa,
dos bolsillos da súa bata.

— Teño que poñerlle a vía,
pra meterlle a mediciña,
vaia quitando a chaqueta,
e arremángue a camisiña.

Comenza a palparme a vea,
que non para de bailar:
— A ver si se pon quetiña,
¡¡Porque a teño que pinchar!!

A enfermeira, algo indecisa,
estaba mais ben sustada,
e dinlle conversación,
pensando tranquilizaba.

— Veña, deme a estocada,
e non vaia errar vostede,
ou voume poñer mais branco,
co caleado da parede.

Se quere suxetolla eu,
pra que ma pille mellor,
a ver se así entre os dous,
non sinto tanto dolor.

Sempre pasa nistes casos…
¡¡Non atinou a primeira!!
Volveu errar a segunda,
pero acertou a terceira.

O caso foi que ós dous días,
entre picas e pastillas,
estaba papando un cocido,
coa muller e as dúas fillas.

Asi que lles dou as grazas,
enfermeiras e doutores.
Tendos a vostedes preto,
non virán males maiores.

(Con todo o meu cariño e agradecemento ás enfermeiras e doutores
do Sanatorio Domínguez de Pontevedra así como aos do Centro de Saude da Parda pola pacencia e atención con que me atenden nas miñas visitas aos centros)

Imaxe

sin-tc3adtulo3

SAN CIBRAN DE TOMEZA – PONTEVEDRA

SAN CIBRAN DE TOMEZA – PONTEVEDRA

Imaxe           O monte de San Cibrán en Pontevedra, atópase na Parroquia de Tomeza, no lugar de Lusquiños, a un par de km. dá capital. No seu cumio hai unha ermida na que se venera ao santo, e onde se celebra unha romaría os Luns de Pascua.
           Ata hai uns anos, xunto coa do San Benito de Lerez, eran as romaxes campestres pontevedresas por excelencia, chegando mesmo a ser festivo medio día para que a xente acudise a pé ao monte, para gozar da primeira romaria do ano, onde se ía degustar ademas dunha boa merenda, a rosca de Pascua e de paso, cumprir co santo como ben marca a tradición.

ImaxeImaxe           A imaxe do santo que se atopa na ermida, é unha imaxe moi pequena, aínda que segundo os veciños de tomeza é un santo moi grande de corazón ademais de moi milagreiro, sendo o mellor santo para quitar o mal de ollo e o meigallo dun xeito moi chamativo. Para iso, o penitente, ten que dar nove voltas ao redor da capela e a cada volta completa, botar unha pedra ao tellado, cumplindose o seu desexo se as nove pedras quedan enriba dél. Para espantar o meigallo das casas, véndense a pé da ermida, uns ramiños de loureiro, herba Luísa, Fiuncho…que se bendícen durante a misa.
           Segundo parece, debido ao tamaño das pedras que se botaban ao tellado, había que arranxalo despues de cada Romaxe, polo que se decidiu poñer gravilla nunhas cestas nos arredores da ermita, para amortecer no posible os danos. Agora, estas pedriñas forman parte da penitencia pero parece ser que nun comenzo, tiñan como obxeto non trabucarse nas voltas que se daban, e así poder completar as nove sin erro.
           A romaría, cambiou moito dende hai trinta anos, pois fíxose unha estrada ata o alto do monte e xa non se ven as moreas de mozos e mozas pola rúa da estacion ou polo Marco cargando a cesta coa merenda para subir o monte a pé e pasar alí o día.
           Agora os romeiros, chegan en coche e xántan nos distintos chigres que se montan para ese día.

Imaxe           O que si, segue a ser un lugar con unha vista privilexiada sobre o val do Rio de Tomeza. Fai uns anos fíxose un mirador, dende onde hai unhas fermosas vistas da cidade de Pontevedra e Figueirido así como todo o val por onde serpentea o rio.

ImaxeImaxeImaxeImaxe