POR SANTA LUCÍA MINGUA A NOITE E MEDRA O DÍA.

POR SANTA LUCÍA MINGUA A NOITE E MEDRA O DÍA.
……Hoxe día 13 de Decembro, celebramos a Santa Lucía, e anque aínda faltan oito días para o solsticio do inverno para que empecen a medrar os dias e a encoller as noites, seguen vixentes algúns dos refráns da Santa decíndo que a partires de hoxe, medran os días.
……Según me contaba un amigo esta mañá, mentras debullabamos os graus de café en auga, parece ser que os refráns foron certos por culpa dos desfases do calendario xuliano. Seica o día de Santa Lucía, coincidiu co día do solsticio de inverno entre os anos 1325 e 1350, e no século XVI o día do solsticio chegou a ser incluso o 11 de decembro.
……Os días que van dende o 11 ata o 21 de decembro suprimironse en 1582 coa reforma gregoriana. Entón, e dende aquelas o día da Santa Lucía pasou a ser oito dias antes do solsticio.
……O que non sei, é se o nome de Lucía, que ven de luz (Lux) ten que ver con este feito tamén. E o que si sei é que por increíble que pareza, moitos séculos despois seguen vixentes estes refráns.
…………………
– Por Santa Lucía, a mais longa noite e o mais curto día.
– Por Santa Lucía, mingua a noite e medra o día.
– Pola Santa Lucía, medra un palmo o día.
– Santa Lucía, saca da noite e mete no día.
– Por Santa Lucía, inverno de noite e de día.
– Cando chove por Santa Lucía, chove un mes e mais quince días, e se chove por Santa Viviana, chove cuarenta días e unha semana.
– O que non é pro día de Santa Lucía, é pro outro día.
– Por Santa Lucía o allo quer ver o día.
– Santa Lucía, anda co porco á porfía.
– Se para Santa Lucía non hai neve na pía, haina para o outro día.

Captura

 

 

 

 

Advertisements

A MIÑA NETIÑA E A ÁRBORE DE NADAL

A MIÑA NETIÑA E A ÁRBORE DE NADAL
……Farto xa de estar tan farto de ver diante e ano tras ano o dichoso arboriño de Nadal, iste ano decidín “innovar” e pasar da árbore.
……E pensando, pensando…e xa que de cativo iba aos montes do Castelo, a buscar o piñeiro para poñerlle as bombillas, e solo dúas ou tres das de diario que lle poñia o meu tio Camilo, xa que as bolas de coloríns, aínda non chegaran ás aldeas… porqué non traer os montes do Castelo para Pontevedra, e que loceran como adorno de Nadal enriba da mesa?
……E nesas estaba, cando ocurrírseme que un tanque dos peixes de cristal (seica se chama así) non estaría nada mal para metelos e loceran alí dentro.
……Dito e feito. Marcheime ao monte cunha bolsa para metelo nela, e xa de paso fun a unha obra en construcción para coller algo de area, e así xuntar os montes do Castelo cos areais da Ría dePontevedra. A mais, merquei nos chinos unhas bombilliñas desas de 3€ a pilas,para que a cousa tivera aires de Nadal.
……Pero vai ti ver que tan pronto tiven todo montado, empecei a dar voltas darredor da mesa coas bombilliñas na mau, sen saber moi ben como poñelas dentro sen facer un derrame, e estragar o traballo feito.
……Non mirei xeito de poñelas. Falei conmigo mesmo e díxenme… “Pepe, non desfagas o que tanto che gusta ver así. Quita os chourizos do bote de cristal onde os tes metidos, e mete as bombilliñas nel.
……Dito e feito. Os montes do Castelo e a area da Ría de Pontevedra dentro dun tanque pros peixes, e as bombillas, dentro do bote dos chourizos.
……O conto foi, que cando estaba embelesado (que fermosa palabra… embelesado!) mirando para miña obra de arte, chegaron as fillas e a netiña para felicitarme polo meu cumpleanos. I eu todo cheo de ledicia, díxenlle á netiña sinalándolle o tanque dos peixes e o bote:
……– Nayma, mira que arboriño de Nadal mais fermoso fixo o avó!!! E botei unha risotada desas de satisfación que solo os que somos avós sabemos botar diante dunha neta.
……– E ela, coa súa inocencia, e nun perfecto castelán de Vigo, repuxo:
……– Abuelo, tu no sabes… Eso no és un árbol de Navidad!
……Jaaa. Canto se lles quere aos netos. Canto a quero. O que ela non sabe, é que eu xa sei que non é unha árbore de Nadal, pero tampouco llo vou dicir. Deixarei que siga coa súa inocencia de catro aniños.
……Bo Nadal para todos.

 

O LABREGO MAIS A VIUVA

O LABREGO MAIS A VIUVA
……A un labrego dos da contorna escangállaselle o tractor mentras gradaba nunha leira e levao ao mecánico da vila. Iste, dille que ten que deixalo un par de días porque hai que pedir unha peza que se esnafrou.
……O home, bota a andar de volta pra casa, e de camiño, pasa pola ferraxaría e compra un balde pra auga mais unhas caixas de chatolas pros zocos. E ao ser día de feira, merca tamén dúas galiñas e un parrulo.
……Mentres se atopa na veirarua pensando en como facer para levar camiñando todo o que mercou, achégaselle unha señora que lle pregunta por unha aldea que resulta ser a misma ca súa. Él dille que si quere acompañalo, que espere a que sexa capaz de coller ben as cousas que leva.
……E a señora, mirando para él dille:
……– Oi que pouco amañado é vostede. Mire, pon as caixas de chatolas dentro do balde e lévao nunha mau, o parrulo na outra e unha galiña debaixo de cada brazo.
……O granxeiro fai todo como lle dí, e agradecido empeza a andar a carón da señora ao mesmo tempo que lle comenta:
……– Coñezo un atallo que nos saca do camiño da aldea, e vai polo medio de unha fraga, pero aforramos un bo treito a mais de levarnos menos tempo chegar.
……A señora míra pro gandeiro con desconfianza e responde:
……-Son unha viúva solitaria, sen un home que me defenda. Como sei que non me vai poñer de cu contra dun carballo e vai abusar de min?
……– Pero señora! Aínda cando quixese facelo, como o fago? Levo un balde, unhas caixas de chatolas, dúas galiñas e un parrulo. Como tería que facer para abusar de vostede?
……-Pois moi facil: Pos o parrulo no chan, cóbrelo co balde, colocas as caixas de chatolas enriba para que non escape, e as galiñas aguántochas eu mentres. ¡¡Vese que non és moi amañado pras cousas!!

.- Contoumo o Señor Alfredo Fidalgo Rodríguez de 86 anos e veciño da parroquia do Marcón. Seica o sabe de escoitarllo a súa nai.

 

sin-tc3adtulo3

O CU DOS CESTOS

O CU DOS CESTOS
……Estaba chegando o día de arrincar nas patacas. Xa facía un tempo que se lles cortara a ramallada. Estaban ben maduras e a terra ben seca para non ter que sacudilas moito pra que a soltaran.
……Marica e Manuel, decidiron achegarse á feira do dezaoito, pensando en mercar uns cestos para levalas dende a leira ata o carro.
……Nesas estaban, cando mesmo entrando en Lalín, viron un cesteiro na beirarúa ofrecendo unha boa remesa, e moi axeitados para apañalas.
……Manuel, detivo o coche coa idea de mercar un par deles. Baixouse. Botou a andar cara o cesteiro, e cando estaba chegando onda él, Marica berroulle dende a ventaniña:
……– Manuel… ai Manuel… mira que teñan o cu jrande…  o cu ben jrande!!!
……Un paisaniño que pasaba á beira de Manuel, e que non debía saber moi ben de que iba o conto, marmuroulle polo baixo:
……– Eso, Eso… O que conta é que teñan ben a onde poder ajarrarse un.

GAITEIROS “OS ALEGRES”

GAITEIROS “OS ALEGRES”

Catro vellos gaiteiriños,
xuntaronse nun teatro,
deixaron o bar e os viños,
pra tocar xuntos un rato.

Os Alegres de Pontevedra,
vaia ledicia escoitalos,
son coma os mellores viños,
que van ganando cos anos.

As estrofiñas fíxenllas no ano 2013 mentras se celebraba o festival dos Alegres no teatro Principal de Pontevedra. Para o ano seguinte, loceron proxectadas no escenario.

As fotos perteñecen ao seu perfil do Facebook.

 

UN CONTO DO ANO 2500

UN CONTO DO ANO 2500
……O avó, deitou ao seu neto nunha cousa moi rara e que en tempos ancestrais chamabase cama, e comenzou a contarlle un conto tratando de adormiñalo:
……Contan as lendas que fai uns cinco séculos, vivía sobre a terra unha raza de homes xa extinguidos que se chamaban “políticos”. Unha raza á que ninguén quería ver diante pero que había que aturar como si fosen as enfermedades da peste ou da rabia.
……Traballar non traballaban moito, mais ben nada, e andaban sempre de leria.
……Certo día decidiron ir de excursión. Alquilaron un transporte moi popular que había naqueles tempos que se chamaba “Autobús” e entraron nel a empurróns para ver cal chegaba antes e así coller o mellor asento ó carón da ventaniña.
……Alá se foron todos de festa, gastando os cartos que non eran deles e que tanto lle costaba ganar ós cidadáns, o mismo tempo que cantaban unha cantiguiña moi popular daquelas e que dicía así “O viño que ten Asunción…”.
……Na mitade do camiño, o autobús sufriu un accidente e marchou a rolos polo monte abaixo ata que parou preto de unha igrexia e unhas casas. Os veciños daquelas casas o mirar que algúns estaban mortos, fóronos enterrando ó carón da Igrexa, que era onde se enterraba a xente naqueles tempos.
……Cando chegaron os servizos de axuda, non atoparon a ningún ferido no autobús, e só estaban os veciños da aldea mais o chofer.
……O que era o xefe dos servizos perguntou ás xentes do lugar:
……– ¿E ló…a onde levastedes ós feridos?
……– Non lle hai ningún ferido, señor.
……– Pero… como! ¿non se mancou ninguén?
……– Pois non senor, non…
……– Pero…¿morreron todos os que viñan no Autobús, logo?
……– Si señor, si. Bueno, algún decía que non estaba morto e que só estaba ferido, pero xa sabe vostede o mentireiros que son os políticos. Así que, enterrámolos tamén!

O DESAPARECIDO

O DESAPARECIDO

Non sei se vos decatastes,
que dun tempo a esta parte,
estou desaparecido,
que non dou señais de vida…
que nin canto, nin asubio!!

Que non me dan un repouso,
o churrasco mais o viño,
o cocido e a cervexa,
e as foliadas e as festas…
que me perden o sentido!!

E así me atoparedes,
ata o vindeiro día cinco,
facendo bo un refrán,
que non vou rematar dicindo.

Unha perta para todos,
dende os montes da Xarela,
a berros de “Viva Lalín”
con razón e mais sen ela,
e a pesar de transfuguismos,
e políticos baratos,
de caudillos e caciques,
que presumen de beatos,
vivindo dos amiguismos,
e presumindo de altura,
cando non lle chegan ao pobo,
nin as solas dos zapatos.

E vou deixar aquí a cousa,
que me coñezo e me quento…
Pra cada un deles, unha hostia,
e se se queixan… un cento!!

Pois non lembro o porqué, nin cando escribín esto.
Acabo de atopalo na miña maleta da desorde.

A BOLSA D’AUGA

A BOLSA D’AUGA
……Xa van alá uns cuantos anos, de cando os invernos eran invernos de verdade, duros… moi duros. Cando da quentura da lareira iase pra cama que estaba fría coma un demomio no conxelador, e cando as sábenas e mantas aquelas de liño, que pesaban coma lousas non quentaban un can. Pra aliviar o frio da cama, metiamos unha tella ou un ladrillo nas brasas da lareira e así quente, envolvíámolo nun pano e metiámolo na cama para que queceran os pes.
……Andando o tempo, apareceron unhas bolsas-botellas de goma, que se enchían de auga fervendo e facían o mesmo traballo que as tellas e os ladrillos, amais eran mais comodas e limpas.
……Pois nun dises anos, cando nas aldeas había aqueles centros comerciais e culturais que se chamaban “Tabernas” chegou pola mañá cedo a unha delas un veciño pra quentar o corpo con aqueles chatos, mistura de viño Sansón e augardente, e que facían arrandear as moscas que bebían as pingas que quedaban no mostrador. Botou un traguiño, e díxolle ao taberneiro;
……– Oes, veño aterecido de frío. Esta noite nin me queceron os pes co frio que facía.
……– Eló, non tes a bolsa de auja que che vendín no outronte?
……– Si ó. Teño, pero é nada que vai pra ninjures. As dúas primeiras horas moi ben, pero así que perde a calor, aínda é mais fría cas sabenas.
……– Pois nada home. Proba cun jato. Pos un jato nos pes que son quentiños e están sempre á misma temperatura, e xa mirarás como tes os pes quentiños durante a noite inteira.
……Pro outro día, o paisaniño volveu entrar na taberna, e o taberneiro, decatándose de que traía a cara e as mans todas rabuñadas, díxolle:
……– Coñó, e logo, seica tiñas a navalla sen asentar, ou?
……– Que vá home, que vá!  Intentei facer o que me dixeches onte co jato pra ter os pes quentiños. Oes, o embudo mais mal que ben, aínda llo fun metendo ata a jorxa, pero a auja fervendo non houbo Cristo bendito… e mira que pelexei con el durante toda a noite!

VALSE DO MAR

VALSE DO MAR

Fermoso valse canta o mar,
mesmo dan ganas de bailar,
mentras a lua e seu brilar,
dibuxan sombras no areal.

Fermoso valse canta o mar,
mesmo dan ganas de bailar,
tal como fai a escuma,
que ó son das ondas,
sobre a auga vai.

Nunha noite de vrao,
en tempo de lecer,
vexo o día nacer,
e está cantando o mar.

Sensos a flor de pel,
bicos que a noite da.
Que doce a soedá,
na que só se escoita,
como canta o mar.

Fermoso valse…

A noite esmoreceu,
e no meu despertar,
segue o valse a soar,
saudando ó mencer.

Dornas veñen e van,
sobre o berce do mar.
gaivotas que ó voar,
bailan e dibuxan
o valse do mar.

Fermoso valse…

LETRA: Xosé Iglesias Fernández
MUSICA: Juan José Mariño Viñas.

UNHA CAIXA DE OSTRAS DE ARCADE

UNHA CAIXA DE OSTRAS DE ARCADE

          Manoliño do Cachuzo, marchara pra Pontevedra a facer a mili, tal como faciamos todos os mozos por aqueles anos. A coñecer mundo, dicían úns. Pra sair da casa e perder a vergoña, dicía o cura. Pra perder o tempo, diciámos nós. Así que coma todos, saíu da aldea e foi facer a mili ó cuartel de Figueirido.

          Un día, ó rematar as maniobras, e como agasaio por ser bós soldados, mais polo valor que se lles supoñía, díronlles premiso de fin de semán. Manoliño en vez dir pra súa casa na aldea, foi pra dun compañeiro de camareta que era de Arcade, e do que se fixo moi amigo, que o convidou a pasar alí un fin de semán.

          E así foi. Chegaron a Arcade o sábado polo medio do día e antes de ir xantar, foron papar unhas ostras cuns viños a unha ostrería, que para iso Arcade é a terra das ostras. Papou tres ducias delas, e tanto lle gustaron que lle dixo ó seu amigo:

          – Quen me dera mandarlle unhas poucas ós meus pais pra que as proben. De seguro que lle iban gustar ben.

          – Pois mándallas polo coche de liña. Dicímoslle ó taberneiro que che prepare unha caixa delas e mañá mándasllas polo coche de Lugo.

          Dito e feito. Pro outro día tíñanlle preparada unha caixa de madeira con seis ducias de ostras moi ben envoltiñas nuns manoxos de algas pra que se mantiveran frescas e non levaran golpes durante a viaxe. Levounas ao autobús e acompañou a caixa con unha nota pros seus pais, na que ademais dos contos da mili dicíalles;  “Mándovos tamén unha caixa de ostras pra que vexades que cousas tan ricas comen as xentes dos pobos da veira do mar, e xa me contaredes se vos gustan

          Os poucos días chegoulle ó cuartel unha carta da súa nai, na que entre outras cousas dicíalle: “ Tamén che direi que comemos as ostras que nos mandaches. Fixen o caldo con elas en vez de coas navizas de sempre. A min non che me justaron moito, pero ó teu pai que é de bo dente, que ben sabes que come de todo,  justáronlle moitísimo, e dí que a ver se cando veñas, traes unha pouca de semente pra botar entre os repolos e así poder telas todo o ano. O que non soupemos moi ben, foi pra que eran as pedras que mandaches envoltas nelas. O teu pai tirounas pro medio da eira e andan os jatos todo o día xojando con elas, ate parece como si as quixeran abrir pensando que teñen algún berme dentro”

ostras-gillardeau-las-mejores-ostras-del-mundo-01