O ACUEDUCTO DE MIRÓN

..      No lugar de Mirón, que perteñece á parroquia de Tourón en Ponte Caldelas, atópase este acueducto en bastante bo estado de conservación, anque os pectoriles feitos de ladrillo, dan pensar que son posteriores á construcción do acueducto, e que no tempo no que se fixo, tamén eran de pedra.

..      Según me contou unha señora que por alí pasaba, fíxose para traer auga dende unha mina nun monte cercano, ás terras de labradío da aldea,  e para salvar un desnivel que hai entre o monte e un pequeno outeiro.

…..   Pensei que tería mais anos, pero según me conta, seica se fixo despois da guerra civil, e o señor que o fixo, un tal Señor Manuel, fai uns trinta anos que finou.

…     Así que pódese dicir, que aínda non é un acueducto centenario.

…     Moi preto dél, hai un muíño restaurado, e un pequeno regueiro que non teñen nin gota de auga. Seguramente por mor de que son uns montes completamente repoboados de alcolitros dende fai anos. Xa sabemos da sede que ten esta casta de árbores invasores.

 

NO CONCELLO DA LAMA

NO CONCELLO DA LAMA…

..      Hai un pequeno recunchiño moi fermoso, no que é unha ledicia parar, e sentarse a escoitar o son da auga, e o canto dos grilos e dos paxariños.

..      Nél, hai un regueiro cunha pequena pontella, un carballo centenario que naceu e medrou torto, o que o fai moi fermoso.

..      Tamén hai unha fonte cun pilón, e un cruceiro.

..      Chama a atención o cruceiro, con un candil que alumea día e noite, a modo e maneira de cando eramos rapaces, e aínda non chegara a luz ás casas.

..      Nun vaso cheo de aceite, flota unha mariposiña prendida. Chámolle mariposiña, porque é como a coñezo dende pequeno, pero seguro que ten outro nome. É unha base redonda de corcho do tamaño dun Euro, cunha pequena mecha prendida que flota no aceite. De cativos, ós nosos pais, dábannos o vaso con auga e un pouquiño de aceite que flotaba nela pra ir pra cama, xa que o aceite andaba escaso daquelas, e o carburo era mais caro. Este vaso está cheo, polo que supón ter combustible para moitos días e noites.

..      Pero o que mais me chamou a atención foi, que para subilo e baixalo, ten unha pequena cadea, que xira nunha roldana.

..      Na parte traseira do cruceiro, tamén hai un pequeno peto para poñer as velas prendidas.

..      Un recunchiño de paz para visitar pola noita á luz das velas e do candil, e esperar que os da Santa Compaña se acheguen a beber para poder falar con eles.

 

GAXATE (A Lama)

GAXATE (A Lama)

..      Un fermoso cruceiro, doado polos amigos de Gaxate no Brasil, e unha congostra na que se atopa, o que supoño sería unha antiga mina dauga, chea de caixas de madeira, que tamén supoño, serán pra que ninguén caia nela.

..      De Gaxate, tamén son famosas, unhas fermosas casas indianas construídas na parroquia.

A PONTE MEDIEVAL DE ALMOFREI (Cerdedo-Cotobade)

A PONTE MEDIEVAL DE ALMOFREI (Cerdedo-Cotobade)

..      Vaia lugar mais fermoso.

..      Un entorno único, cheo de penedos e rochas totalmente erosionadas, e un río cheo de cantos rodados, labrados ó traveso dos tempos, polos rápidos e pequenas fervenzas que ten.

..      A ponte, medieval, data do século XVI. Ten unha altura duns 8-10 mts. e un solo arco asentado sobre grandes rochas nas dúas veiras do río.

..      Parece ser que por él, pasaba un antergo camiño dos arrieiros cara á parroquia de Tourón en Ponte Caldelas, e que remataba en Marín, según leo nun libro de Castro Sucasas sobre os camiños dos arrieiros.

..      Ó seu lado, un muíño con tres andares de altura, e dous infernos en dous deles, perfectamente conservado. Polo que me dá, que con catro moas, tivo que ser un muíño de maquía ben importante na zona.

ERMIDA DA XESTOSA (Covelo)

..      A fermosa capeliña e o seu recuncho, atópanse na parroquia de Prado no concello do Covelo. Según unha referencia do cartaz indicativo, é a capeliña mais alta da provincia, situada por riba dos 900 mts.

..      Data do século XVI, cadrangular, e cun gran arco de medio punto que marca a entrada.

..      Ó entrar no recinto da capeliña, o primeiro que se atopa é un enorme penedo, cunha cruz labrada nél, e outra asentada na súa cima, e mesmo frente déla, un merendeiro con unhas mesas dus 30-40 mts. de longo dos comuneiros do lugar, pro xantar do día da festa.

..      Na parte dereita da capeliña, hai un pequeno pendello, onde unha tella coa Virxe pintada nela, pende da parede interior.

..      E na parte traseira, nunha rocha, está labrado un sartego, que se supón que labrou o eremita que viviu alí.

..      A auga diste sartego, di a tradición que cura as verrugas, e pra elo, hai que levar un anaco de pan duro, mollase na auga, e frótanse con él as verrugas do corpo, o tempo que soi di: “Verrugas traio, verrugas vendo… aquí quedan, e eu, voume correndo”

..      Dende calquera lado do entorno, hai unhas impresionantes vistas das terras de Covelo, e das serras de Avión e do Suído.

MIRADOR DAS ESTRELAS (Faro de Avión)

MIRADOR DAS ESTRELAS (Faro de Avión)

..      Impresionantes as vistas niste lugar, ó que empezan a estragar multitude de aeroxeradores, pra desgraza distes montes e da fauna que convive niles.
..      Nin as vacas se achegan a el polo medo que lle teñen, xa que o ruído que fan, é infernal. Isto no inverno, ten que ser un inferno para todos eles.
..      Os nosos políticos, non respectan nada, Solo lles importa encher os petos, anque sexa a costa de entregar e estragar a Nosa Terra. E nós, non sabemos defender o noso.
..      Como sempre pasou niste País… a merda pra nós e o carto para IBERDROLA, ENDESA E NATURGY.
..      Non temos remedio.
..      Deixarémoslle ós nosos fillos e netos, un país cheo de merda (perdoando, pero vai ser así por desgraza)

O NACEMENTO DO RÍO TEA.

O NACEMENTO DO RÍO TEA.

..      Nace nos montes mais altos da provincia de Pontevedra, entre a Serra do Suído e o Faro de Avión, e serpentea polos concellos de O Covelo, Mondariz, Ponteareas, e xunta co miño en Salvaterra.

..      A fonte que lle da a vida, xermola nunha pociña chea de auga limpa e crara, entre matogueiras, e achegada a unha pista feita prós eólicos. Está sinalada cun monolito coa inscripción “Nacemento do río Tea – Prado”

..      Preto dél, está o mirador do Castelo do Faro de Avíon. o monte mais alto da provincia, con 1151 mts.

..      Entre as matogueiras, hai unhas cuantas fochancas, que o axudan a dar os seus primeiros pasos como río.

..      Grazas a que aínda non hai alcolitros nuns cuantos Km. darredor do nacemento, a auga é moi abundande nístes paraxes, e aínda nistes días, miranse os penedos escurrindo auga. Algo impensable mais abaixo, onde se están plantando alcolitros a eito.

..      A auga, ise ben tan apreciable e indispensable pra vida, e que en Galicia, o pais de tan preciado líquido, estamos estragando, sen que nos importe nada o futuro dos nosos fillos e netos.

..      Manda o carto… pero o carto, non se come nin se bebe!

O FOXO DO LOBO DE PARAÑOS ( Cotobade)

     O FOXO DO LOBO DE PARAÑOS (Cotobade)

      Os foxos, son unhas trampas fixas, que se facían para cazar e dar morte ós lobos. Facíanse con uns valados en forma de embudo que podían chegar a medir mais dun Quilómetro, e remataban nun pozo fondo. Facíanse de pedras, anque coñezo un par deles feitos con estacas espetadas no chau e con terra encostada achegada a elas pola parte de fora do embudo.

      Neste caso, está feito con cachotes, e moitos deles, pola súa feitura, parecen sacados dun castro. Tanto os arredores do foxo, coma o monte onde está, non son pedregosos, o que fai pensar que as levaron ata alí en carros ou outros medios de transporte.

     A caza, consistía en facer cuadrillas de varias aldeas e sair pola noite facendo moito barullo, ladrando os cans, ir petando latas con paus e berrar seguido. Eu, aínda me lembro de cativo, cando na casa, chegada a noite, dician que “iban correr o lobo”

      Esto facía que o lobo, se vira acorralado pouco a pouco. Ibase levando cara o foxo, onde remataba meténdose no embudo no que se facían unhas porteliñas nos balados para que tivera por onde entrar. Según do lado que se acosaba ó lobo, deixábanse abertas as do lado por onde viña, e pechábanse as do outro lado, para que non atopara saída.

      Tan pronto se sabía que estaba dentro, facíase por levalo cara o pozo, onde caía e xa non tiña ningunha saída.

      O que non sei, é como facían para matalo. Se coas escopetas, ou a pedradas. En algún caso, teño escoitado que seica se espetaban no chau do pozo unhas estacas afiadas, para que o lobo morrera na caída, ó espetarse nelas.

      Os foxos mais fondos, como é o deste caso, ten unha porta pola que seguramente sacaban ó lobo despois de morto. Diante, hai unha lousa fendida en dous anacos, que podería facer de porta, anque tampouco é seguro, xa que é unha suposición miña.

      Este foxo, é un pouco dificil de atopar ó estar sen señalización algunha, anque hai un cartaz ilustrativo preto dél. Non está señalizado na estrada, e non hai ningún carreiro orientativo.

      É dos mais grandes que coñezo. Saqueime unha foto ó lado do pozo, para que vos fagades unha idea do tamaño que ten.

VALONGO (Cerdedo-Cotobade)

VALONGO (Cerdedo-Cotobade)

IGREXA, REITORAL, E ADRO.
      A igrexa do Santo André, barroca, data de comenzos do século XVIII.
      No conxunto arquitectónico, destaca a chimenea da reitoral dunha impresionante lareira, xa abandoada, como tantos e tantos bens que ten a igrexa espallados por Galicia en diante.
      Parece ser que o edificio da reitoral, foi construído coas pedras dun pazo.
Dende o adro, hai unhas fermosas vistas de todo o val de Valongo.