RECOÑECEMENTO EN VILATUXE

QUERO FACER PUBLICO O MEU AGRADECEMENTO…
A todos os veciños de Vilatuxe, e de maneira moi especial á comisión organizadora da Feira dos Carballiños, polo recoñecemento que se me fixo onte durante a feira, motivado pola miña labor en prol da cultura e a música galega, e especialmente polo cantar que lle fixen fai seis anos a esta feira tan fermosa. A verdade é que non teño palabras coas que poder expresar todo o que sinto.
A mais, foi unha ledicia recibilo de maus do noso alcalde D. Rafael Cuíña, e estar acompañado por outras sete persoas ás que tamén se lle recoñoceu a sua importante labor nos distintos eidos da vida cotiá da parroquia e da feira.
Moitas grazas pola acollida que me prestades ano tras ano e polas atencións que tedes conmigo.
Sempre no meu corazón, e todos os anos com vós nesta data.
Unha perta para todos.

Na feira dos Carballiños en Vilatuxe. Cantando con Benito, Antonio e Manolo

Enlace ao xornal “La voz de Galicia” no seu artigo sobre a feira.

http://www.lavozdegalicia.es/noticia/deza/2017/05/15/secuestro-feira-dos-carballinos/0003_201705P15C4992.htm

A MIÑA HOMENAXE NAS CANTIGAS TABERNARIAS EN LALIN.

A MIÑA HOMENAXE NAS CANTIGAS TABERNARIAS EN LALIN
Vaia detallazo que ten a organización das cantigas pra conmigo, sobre todo cando hai moita xente que o merece mais, ou alo menos igual ca min. Empezando por eles mesmos, por ser capaces de levar as cantigas un ano mais ás tabernas de Lalín.
Son un namorado da música tradicional e por suposto das cantigas tabernarias, xa que as tabernas eran o conservatorio que tiñamos os que somos de aldea e onde pasabamos moito tempo os fins de semán.
Que mellor cousa que botar unhas cantigas acompañado polos amigos e diante dun xerro de viño e uns torresmiños recén feitos.
Así que nas tabernas de Cadrón, Muimenta e a Ponte, foi onde empecei a cantar cos amigos ata que o futbolín e o televexo botáronnos pra fora pouco a pouco a nós, e a todos os que cantaban nas tabernas, non tardando moito en desaparecer tan fermosa costume.
Que ledicia que se volvan recuperar en moitos sitios e por moitos grupos que axudan a facelo e entre os que teño moi bos amigos.
Na miña cantiga “Un cocido de Lalín” dediqueilles ás cantigas un par de versiños como non podía ser menos, despois do empeño que están a poñer en recuperalas no noso concello.
Unha magoa non darme tan fermosa noticia uns días antes, e ter comprometida esa data nun festival benéfico do que non me poido librar, pero farei todo o posible por estár no folión do remate no “Picoteo” e así poder saudar a Crespo e á organización pra darlles ás grazas polo detalle que teñen pra conmigo. Amais, a data quedará reservada pra non perdelos nos vindeiros anos.
Unha perta pra todos.

http://www.farodevigo.es/portada-deza-tabeiros-montes/2017/02/01/homenaje-jose-iglesias-fernandez/1615275.html

http://www.farodevigo.es/portada-deza-tabeiros-montes/2017/02/01/quince-bares-seran-escenario-dia/1615276.html

http://www.lavozdegalicia.es/noticia/deza/lalin/2017/02/01/recuperar-as-tradicions-antano-musica-cantares/0003_201702D1C11992.htm

16386886_10208344645556970_7823535951118372534_n

16426120_10208344645676973_4740160327710127420_n-1

img-20170219-wa0001 img-20170219-wa0003 img-20170219-wa0004 img-20170219-wa0005 img-20170219-wa0013 p1170623 p1170625

ROMANCE DO GATO

ROMANCE DO GATO

Estando o señor don Gato,
en sillón douro sentado,
con xibón de cotonía
y muy largo embitonado,
luego Ile viu la noticia
que había de ser casado,
con unha gata malíesa,
que andaba n‘aquel tejado.
El gato, con tanta risa,
caiu del sillón en bajo,
rompió las siete costelas
y mais la punta del rabo.
Luego chamaron al médico
y tamien al escribano,
para facer testamento,
de lo que había robado:
dúis libras de longaniza,
mas otras dúis de pescado,
y otras tantas de manteiga,
para manteiga-lo caldo.
—Si me morro deste mal,
que me entirren naquel campo,
con la cabeciña fóra,
y el peliño ben peinado.
Con un letreiro escribido,
bien alto y aún mais claro,
con letras de ouro que diga:
“Aquí morreu un desdichado.
No morreu de tabardillo,
ni tampouco de costado,
que morreu do mal de amores,
que é un mal moi desgraciado.”

Remexendo na miña maleta da desorde, atopei nun papel esta versión do famoso romance. Non lembro nin onde me fixen con ela, pero é ben mais fermosa que a que está en castelán.

sin-tc3adtulo3

 

OS NENOS CANTORES DE CADRÓN E FUXAN OS VENTOS

Artigo de José Luís Sucasas en “Praza Pública” sobre as cantigas de reises na parroquia de Cadrón:
http://praza.gal/opinion/3739/os-nenos-cantores-de-cadron-e-fuxan-os-ventos/?utm_source=dlvr.it&utm_medium=twitter

sin-tc3adtulo3

A FEIRA DOS CARBALLIÑOS DE VILATUXE

          A Feira dos Carballiños, na Parroquia de Vilatuxe (Lalín) foi unha feira de renome ate os derradeiros anos do século pasado. Das mellores que había pola Comarca do Deza.
          Esta Parroquia estaba encadrada no Camiño dos Arrieiros e na que confluían dous deles. Un que saíndo da Almuzara hacia Lalín atravesaba Punxín, Maside, o Carballiño, o Irixo e no alto da Cruz da Grade, partía en dous: un que seguía cara a Lalín, Agolada e As Cruces e outro que baixaba a Vilatuxe para seguir cara a Silleda e Santiago. O outro moito mais importante ca este, saía de Ribadavia e pasaba por Leiro, Gomaríz, Cabanelas, O Torrón, Arenteiro, O Tellado, Zobra e xuntaba en Vilatuxe co do Irixo.
          Polo tanto, a Feira dos Carballiños supoñía un centro ecónomico moi importante debido a riqueza da Comarca e a cantidade de arrieiros que por alí pasaban e onde tiñan parada e fonda. Alí deixaban e vendian ou cambeaban moitas das súas mercadurías, ate sei de boa tinta que unha das actividades mais importantes nos anos seguintes da guerra era o estraperlo e a compra de Wolfran “sustraído” polos miñeiros as agachadas nas minas da Brea en Fontao, e que os arrieiros levaban as agachadas ate a estación do tren no Carballiño, onde había compradores para él.
          Pero esta feira xunto con casi todas as da Comarca foron desaparecendo na década dos 80, o non se adaptar ós tempos modernos, e entre outras cousas ó abandono do rural e a proliferación de Supermercados e grandes Areas Comerciais.
          Mais o seu recordo sigue en moita xente que pensa que certas tradicións hai que conservalas e que non se pode estragar un anaco tan importante da nosa historia e da nosa cultura, polo que por medio de distintas asociacións estánse a recuperar moitas delas.
          Este é o caso da Feira dos Carballiños de Vilatuxe, que trata de recuperar a asociación de veciños da parroquia, no segundo domingo do mes de Maio. E a verdade que están a conseguilo.
           Eu tiven a ledicia de visitala case todos os anos dende o  2012 no que se fixo a primeira, e de verdade que quedei prendado do que alí vin.          Este ano, fun cos meus compañeiros, Benito e a súa zanfona, J. Carlos co acordeón e Antonio á percusión a botarlle unhas cantiguiñas, anque o tempo non axudara moito para ter unha boa feira. O que si é seguro, que por alí andaremos en anos vindeiros sempre que se poida.

SOBRE A CANTIGA “FISTERRA”

SOBRE A CANTIGA “FISTERRA”
…..Algunhas veces pregúntome de onde saiu a mistura tan rara desta cantiga tan popular e que se fixo aínda mais dende que a grabou Treixadura.
…..A primeira vez que a escoitei foi a Suso Vaamonde (se mal non lembro) na do Cuco en Velle xa fai moitos anos. Era das de santo e seña do furancho. Despois cantouna algunha vez no “Luar” e montouna co grupo Xorimas, anque nunca chegaron a grabala.
,….O retrouso tan fermoso desta cantiga, é un anaco do poema “Os teus ollos” de Curros Enriquez, que musicou Chané e que grabou un montón de xente nas últimas décadas. Tamén é moi fermosa. Eu canteina durante moitos anos coa zanfona, anque agora gústame mais coa guitarra:
Tamén eu choro,
tamén eu choro,
cando non me alumean, meu ben
eses teus ollos.
…..A primeira estrofa da cantiga fala de concellos da costa galega pero que non sei se perteñece a algunha cantiga tradicional que se canta por eses lugares. O que si é, que non garda relación algunha coa letra do retrouso:
Fisterra vai na proa,
Camariñas vai no mar-e,
Santa Uxía de Ribeira,
Poboa do Caramiñal-e.
…..Anque é moi parecida a unha que si é tradicional e forma parte de outra cantiga:
Se Fisterra vai na proa,
e Camariñas a remar-e
move as ondas de Ribeira,
vento do Caramiñal-e.
…..A segunda estrofa da cantiga, si parece que quere ser unha continuación do retrouso, pero que non ten nada que ver co poema de Curros, anque seguro que perteñecerá a algunha cantiguiña tradicional, pois tamén forma parte da pandereitada “Os teus ollos eclipsan a Lúa” de Cende e que cantaban as Cantareiras de Lobios:
Se queres que brile a lúa,
pecha os ollos meu amor-e,
que mentra-los tes abertos,
a lúa pensa que hai sol-e.
…..E a terceira estrofa si que é coñecida pola zona de Ribeira e forma parte de unha cantiguiña local, anque moitas estrofas parecidas a esta e que parecen cortadas do mesmo patrón, atopanse por toda Galicia
Para sardiñas Aguiño,
para bolos Castiñeiras,
para rapazas bonitas,
Santa Uxía de Ribeira.
…..Fai uns días que grabei “Os teus ollos” para uns rapaces de un cole que fixeron un traballo sobre Curros Enriquez. Pedíronma pra poñer como música de fondo a un corto que fixeron sobre a vida do poeta. Anque xa a puxera por aquí, volvo facelo, porque para min, e anque é moito menos coñecida, é tan fermosa como a de Fisterra.
…..Apertas para todos.

SOBRE UN FESTIVAL BENÉFICO EN MARÍN

SOBRE UN FESTIVAL BENÉFICO EN MARIN
……….Decíame onte un bó amigo, falando do caso que vou contar, que cando nunha casa están todos sentados na mesa pra xantar, cada ún cunha culler na man pra comer o caldo no pote que acaban de poñer enriba dela, non é de moi bo gusto que algún con moita fame, coma con cullerón saltándose as leises establecidas pola cordura, e papando tres veces a ración que lle corresponde.
……….Pois se levamos este conto á música, é o mesmo que pasou o día 19 de Decembro no multiusos de Marín, nun festival benéfico no que ian participar sete grupos de música tradicional.
……….Según parece, os distintos grupos, chegaron a un acordo antes do comenzo como se fai sempre nestes casos; cantar uns vinte minutos cada grupo, o que facía que a cousa durase unhas dúas horas e medida mais ou menos, o normal nestas cousas. Eu sempre fun partidario de repartir o tempo de participación e non de acordar o número de cantigas por grupo, pois hai unhas cantigas que duran 10 minutos e hai outras que duran só dous. Pois houbo un grupo que debeu pensar que eran as bombas de palenque da festa, porque fixeron o que lles veu en gana rompendo o acordo establecido… e que se fodan os que veñen detrás!!!  
……….A min, convidoume a ir o meu amigo Benito do grupo “Os Saljariteiros” e aproveitando que estaba en Pontevedra para escoitarlle unhas panxoliñas ó grupo Maravallada, achegueime ata Marín.
……….Cando cheguei ao multiusos da Plaza de Abastos eran as 21:15 horas mais ou menos, e xa estaba no escenario o grupo da discordia. Estivo tocando ata as 22:20 polo menos, que foi cando os meus amigos decidiron marchar sen cantar, despois da desfeita que se estaba a producir co devandito grupo, que seguia cantando e tentando de vender o seu disco a ritmo de batucada, pro que habían transformado unha peza tan fermosa coma o miudiño, amosando un mal compañeirismo e unha falta de respeto hacia os demais grupos participantes no evento. O seu interese era promocionar o CD que traían entre mans e que trataban de vender ó respetable, petando nos bombos a todo rebumbio e lembrándollo ós espectadores de cando en vez por si non se habían enterado ben.
……….Osexa, que si todos os grupos, fixesen o mesmo que “os figuras” teríamos un festival que duraría sobre oito horas. Como pra levar as uvas e o champán e esperar alí a que deran as campanadas.
……….Despois, xa mais tranquilos, sentados diante de unhas cervexas e recapacitando sobre o acontecido, cargábanselle as culpas ós organizadores por non ter previsto a desfeita e por non saber paralos a tempo, anque para min, a maior culpa tena o grupo en cuestión por impertinentes e por falta de respeto hacia os compañeiros músicos que alí estaban. De verdade, levo corenta longos anos nesto, e nunca mirei tal abuso hacia os compañeiros de escenario e profesión. Non vou entrar en si me gusta a súa música ou non, anque para batucadas, prefiro ós brasileiros e para percusión, os africáns. No que si entro é na falta de respeto que amosaron hacia eses compañeiros que ó mellor, non son tan profesionais coma eles, nin estudados en conservatorio, nin saben música e tocan de orella, pero que gracias a grupiños coma o seu, pervive e perdura a nosa fermosísima tradición musical.
……….Si se teñen por “uns divos” supoñome que actuarán nos seus concertos con algún grupo teloneiro. Si é así, gustaríame ver as súas caras si lles estragasen a actuación tocando catro horas diante deles, cando só tiñan que tocar media e aburrindo ó personal de xeito que empezasen a abandoar o teatro. Por certo que parvos non deben ser, que decatáronse do abandono que se estaba a producir no público e pedíronlle a xente que non se marchara antes de mercar o seu CD. E que claro, saben ben onde montar o seu número, porque esto que lle fixeron a estes grupos, non son capaces de facerllo a Fuxan, Malvela, A Quenlla, Treixadura, Berrogueto, Luar na Lubre, Milladoiro… por poñer algúns dos mellores. 
……….E xa pra rematar, non vou decir o nome do grupo, porque tampouco o din os meus amigos Saljariteiros, amosando un gran respeto para quen nono tivo con eles, e por non darlle mais publicidade da necesaria e esta xente. Pero meus amigos Saljariteiros, que sepades que non todos son así. Grazas a Deus hai moito musico percurando a continuidade das nosas tradicións sin cobrar un can e poñendo a meirande parte das veces cartos do seu peto para poder levar a cabo tan fermoso oficio ou afición, levándolle unhas cantiguiñas a todo aquel que as queira escoitar. E pensade que nunca houbo unha congostra ou unha corredoira por moi fermosa que esta fora, que non tivera un croio atravesado onde esnafrar a roda do carro.
……….Unha perta para todos, longa vida a nosa música tradicional e os grupos e músicos que a defenden.
……….Verémonos en mellores ocasións.

Z

A MULLER DO PASTOR

A MULLER DO PASTOR
Estando na miña porta,
pola raiada do sole,
vira vir un cabaleiro, * ¡hai meu amor!
nun cabaliño andadore.

Perguntou si era casada,
i eu lle dixen; Si señore.
Perguntárame con quen,*
i eu lle dixen cun pastore.

Vente conmigo casada,
e deixa ó probe pastore,
comeremos, beberemos,*
faremos vida de amore.

Prometoche unha almena,
con ventana e corredore,
e teremos castelos fortes,*
con ventanas ó redore.

Vaite con Dios cabaleiro,
que eu non quero teu amore,
nin os teus castelos fortes,*
con ventanas o redore.

Que si ti es cabaleiro,
meu marido é un señore,
e ten un fato de ovellas,*
que nubra os raios do sole.

Raios partan as ovellas,
e volvan polo pastore,
e as pernas lle queden tortas
o pasar os barrancon-hes.*

E os ombreiros encentados
das correas do zurron-he
I os dentes apodrecidos,*
de comer os requeixon-hes.

0026_8741or

ARROLO Cantiga de berce)

OS ARROLOS

Non hai nada mais fermoso cas cantigas de arrolo, sobre todo cando se lle cantan a un filliño ou a un neto no colo e te miran cos ollos coma pratos ata que acaban por rendirse o sono.
O meu compañeiro Mini xunto coa fermosísima voz de Sonia Lebedynski e outros compañeiros músicos, veñen a lembrarme no disco “Non hai colo como o berce” este arrolo que a miña nai lle cantaba as miñas fillas de pequechiñas.
Quero dedicárvola ós pais e nais que tendes meniños na casa, e pedirvos que non perdades a tan fermosa costume de arrolalos mentras andades cos pucheiros na cociña e movedes a cuna co pé tentando dormilos.

https://www.youtube.com/watch?v=uUWLfjyM0ZQ