SOBRE A CANTIGA “FISTERRA”

SOBRE A CANTIGA “FISTERRA”
…..Algunhas veces pregúntome de onde saiu a mistura tan rara desta cantiga tan popular e que se fixo aínda mais dende que a grabou Treixadura.
…..A primeira vez que a escoitei foi a Suso Vaamonde (se mal non lembro) na do Cuco en Velle xa fai moitos anos. Era das de santo e seña do furancho. Despois cantouna algunha vez no “Luar” e montouna co grupo Xorimas, anque nunca chegaron a grabala.
,….O retrouso tan fermoso desta cantiga, é un anaco do poema “Os teus ollos” de Curros Enriquez, que musicou Chané e que grabou un montón de xente nas últimas décadas. Tamén é moi fermosa. Eu canteina durante moitos anos coa zanfona, anque agora gústame mais coa guitarra:
Tamén eu choro,
tamén eu choro,
cando non me alumean, meu ben
eses teus ollos.
…..A primeira estrofa da cantiga fala de concellos da costa galega pero que non sei se perteñece a algunha cantiga tradicional que se canta por eses lugares. O que si é, que non garda relación algunha coa letra do retrouso:
Fisterra vai na proa,
Camariñas vai no mar-e,
Santa Uxía de Ribeira,
Poboa do Caramiñal-e.
…..Anque é moi parecida a unha que si é tradicional e forma parte de outra cantiga:
Se Fisterra vai na proa,
e Camariñas a remar-e
move as ondas de Ribeira,
vento do Caramiñal-e.
…..A segunda estrofa da cantiga, si parece que quere ser unha continuación do retrouso, pero que non ten nada que ver co poema de Curros, anque seguro que perteñecerá a algunha cantiguiña tradicional, pois tamén forma parte da pandereitada “Os teus ollos eclipsan a Lúa” de Cende e que cantaban as Cantareiras de Lobios:
Se queres que brile a lúa,
pecha os ollos meu amor-e,
que mentra-los tes abertos,
a lúa pensa que hai sol-e.
…..E a terceira estrofa si que é coñecida pola zona de Ribeira e forma parte de unha cantiguiña local, anque moitas estrofas parecidas a esta e que parecen cortadas do mesmo patrón, atopanse por toda Galicia
Para sardiñas Aguiño,
para bolos Castiñeiras,
para rapazas bonitas,
Santa Uxía de Ribeira.
…..Fai uns días que grabei “Os teus ollos” para uns rapaces de un cole que fixeron un traballo sobre Curros Enriquez. Pedíronma pra poñer como música de fondo a un corto que fixeron sobre a vida do poeta. Anque xa a puxera por aquí, volvo facelo, porque para min, e anque é moito menos coñecida, é tan fermosa como a de Fisterra.
…..Apertas para todos.

ARROLO Cantiga de berce)

OS ARROLOS

Non hai nada mais fermoso cas cantigas de arrolo, sobre todo cando se lle cantan a un filliño ou a un neto no colo e te miran cos ollos coma pratos ata que acaban por rendirse o sono.
O meu compañeiro Mini xunto coa fermosísima voz de Sonia Lebedynski e outros compañeiros músicos, veñen a lembrarme no disco “Non hai colo como o berce” este arrolo que a miña nai lle cantaba as miñas fillas de pequechiñas.
Quero dedicárvola ós pais e nais que tendes meniños na casa, e pedirvos que non perdades a tan fermosa costume de arrolalos mentras andades cos pucheiros na cociña e movedes a cuna co pé tentando dormilos.

https://www.youtube.com/watch?v=uUWLfjyM0ZQ

LECCION MAXISTRAL SOBRE AS CANTIGAS TABERNARIAS

LECCION MAXISTRAL SOBRE AS CANTIGAS TABERNARIAS
      Dixeron fai uns días uns científicos que andaban facendo uns estudios de moita importancia, que o Viño e a música, fan unha parella caralluda pra ter boa saúde, e pra reducir o estrés ise tan famoso que temos todos nistes tempos.
      Unha cantiguiña, xunto con unha cunca de viño tinto como o que ten o Jacinto no seu Furancho, poden rematar un venres pola noite, con todo o estrés acumulado durante toda a semán de traballo.
      A música tradicional galega xunto co bó viño, xa foron usados conxuntamente nos tempos dos exipcios, como terapia de relaxación entre os traballadores das pirámides, pois reducíalles a presión do traballo, a ansiedade, e a calor. Tamén lles daba forzas para purrar polos croios que carrexaban pirámide arriba, xa que daquelas, aínda non se inventara o carro do país. Eso de “Non canta na Cha ninguén, por eso meu carro canta…” veu moito despois, na época dos romanos mais ou menos. Os romanos, sí que sabían apreciar a musica e o viño, ademais de outras cousas que non veñen agora ó conto.
      E pode ser que en tempos anteriores ós exipcios, xa existira a mistura de viño e muiñeira a dúas voces, e que as covas e as cavernas onde vivian os nosos ancestros, non foran mais que furanchos e tabernas onde se cantaba e bebía, ó tempo que se pintaban animais polas paredes endiante como método de relaxación (en inglés “Relaxing of viño con música”) pois según diversos estudios levados a cabo polos científicos da universidade de “Era visto” do Campus da TVGayoso, a edade de pedra, coñécese entre os arqueólogos como “A edade dos homes das tabernas”
      Outro grupo de científicos que facían outra casta de estudios sobre o mismo asunto, tamén chegaron a conclusión de que o viño, sabe mellor canto mellor se canta e canto mellor é a cantiga. Non sabe o mismo un tinto acompañado do “Miudíño” que de “Paquito el chocolatero” por exemplo. Os investigadores concluíron que despois de beber media ducia de cuncas de viño, un 90% dos participantes no estudio, xa non sabían diferenciar as dúas cancións… pero sí o viño , e seica sabía mellor cantando e apoiando os cóbados nun pipo ou arrimados ó mostrador.
      Istes diversos estudios veñen a demostrar científicamente a importancia das cantigas tabernarias na historia da humanidade.
      Conxugando estas duas cousas — música e viño– algúns dos mellores grupos da nosa musica tradicional tabernaria, ofrecerán ó público unhas fermosas noites de música na compañía dos mellores viños, durante os derradeiros venres de cada mes por distintas tabernas de Pontevedra.
      Cita de obrigado cumplimento, e ó que estamos todos convidados.

1898136_962837980428193_6693930972740001666_n

SE QUERE-LA BOA MOZA

SE QUERE-LA BOA MOZA
Se quére-la boa moza,
non vaias  á romaría;
vaina buscar á súa casa.
coa roupa de cada día.

Aí che vai, Maruxiña! aí che vai,
aí che vai! aí che vai, Maruxiña!
no curral de teu pai;
no curral de teu pai
encirráronme o can,
e saíu miña sogra
cunha tranca na man;
cunha tranca na man
e un zapato no pé
ela quéreme male
e eu ben sei porque é.

Se quére-la boa moza
non vaias por ela á feira;
vaina buscar á súa casa
o día da sementeira.

Aí che vai, Maruxiña!…

Se chove, deixa chovere,
se orballa, deixa orballare;
eu ben sei dun abriguiño
onde me hei de ir abrigare.

Aí che vai, Maruxiña!…
O caravel cando nace
de pequeniño recende;
non hai cousa máis humilde
có amor cando pretende.

Captura