O SÓN DA ALDEA


O SÓN DA ALDEA

          Nos tempos que corren, as aldeas xa non teñen o són propio delas e que tiñan ate fai uns trinta anos mais ou menos. Apagárono os ruídos dos tractores, dos coches, das motoserras, desbrozadoras e dos novos aparellos musicais a plena potencia, sin esquencer que nelas, xa só quedan catro vellos arrimados a un pau ou sentados na pedra da portela da casa.

          Unha das cousas que formaban o són tradicional, eran os cantos dos carros tirados por unha xugada de vacas ou bois. Producíase pola rozadura do eixo coas treitoiras e as entortas. Según parece a mellor madeira para facer ó eixo era a de freixo, loureiro ou vidueiro, que era a que mellor cantaba, e pola maneira de cantar que tíñan sabíase si traían boa colleita ou non, e hasta podía saberse a casa a que perteñecía cada ún. O seu són tamén servía para animar a tirar a xugada e de aviso para outro que podía vir pola misma congostra en sentido contrario e por onde non cabían os dous. En moitos casos era a señal pra ir poñendo a mesa pro xantar, pois o escoitar o seu canto, sabíase que a xente estaba de volta do traballo.

          A chegada dos tractores remataron co seu monótono pero fermoso cantar.

 

                             Si queres que o carro cante,

                             mellor có do teu veciño,

                             bótalle o eixo de freixo,

                             e as treitoiras de sanguiño.

 

                            Si queres que o carro cante,

                            deixa a tua leria veciño,

                            en vez de regalo con auga,

                            bótalle un xerro de viño.

 

                            Xa é hora de xantar,

                            escoito cantar o carro.

                            Eles están a chegar,

                            vou polo viño no xarro.

           Outra parte deste són, estaba formado polos cantos dos veciños nas leiras e nas hortas, sendo os Alalás os mais utilizados para acompañar as labores propias da aldea, de feito están considerados como a música mais característica e mais antigua de Galicia.

           Os Alalás, son unhas pequechiñas pezas musicais que cantaba cada ún para si mesmo. Non se cantaban para ninguén, pois eran cantos solitarios interpretados pola única satisfación de cantar. Cada peza está formada por un pequeniño poema de catro versos octosílabos normalmente, no que se deixa voar a última palabra para rematar coa melodía “Ailalelo, Ailalalo” que non quere decir nada pero que expresa o sentimento do que o cantaba.

           Os Alalas eran un xeito de comunicarse da xente na aldea, pois según o que se cantaba e según a maneira de facelo sabíase que veciño era o que andaba arrincando nos nabos, mondando no liño, sachando nas patacas ou facendo calquera outra labor . Eran uns cantos que ademais prestábanse para acompañar a laboura ou o que facer de cada día. A min gustábame escoitarllos ó meu avó cando se afeitaba coa súa navalla, porque interrumpia o canto cún pecado si se cortaba, ou cando lle daba unha chupada ó pitillo. O que estaba cantando non perdía sentido, aínda o facía mais fermoso. De feito, os alalás dos arrieiros teñen un “Arre Faco”, un “Soooo” ou un “volvíchete tola, carallo” polo medio que aínda os fan mais fermosos.

          Estes tres que poño, eran dos que cantaba moitas veces o meu avó mentras se afeitaba, preparaba os pelexos ou facía calquera outra labor:

 

                               Mozas que tedes irmáns,

                               ter cuidado cos cuñados,

                               non vos vaia ser o demo,

                               que os collas no pecado.

                                     Ailalelo, ailalalo…

 

                                Aquí tedes a este arrieiro,

                                todo cheio de filliños,

                                que vai polo mundo endiante,

                                pra vendervos uns bós viños.

                                      Ailalelo, ailalalo…

 

                                 Marica berrou co xenro,

                                 na carballeira de embaixo,

                                 porque lle picou un toxo,

                                 que levaba no refaixo.

                                       Ailalelo, ailalalo.

cropped-sin-tc3adtulo4.jpg

 

 

 

  

Advertisements

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s